Küresel piyasalarda ABD’nin tarifelerine yönelik gündemin ve tarifelerin hukukî durumuna yönelik belirsizliklerin tesiriyle geçen hafta karışık seyir izlenirken, gözler gelecek hafta ABD’de açıklanacak istihdam dataları ve Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararına çevrildi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın 20 Ocak’ta tekrar misyona gelmesinin akabinde başta yüksek tarifeler olmak üzere attığı müdafaacı adımlar global iktisat üzerinde temel belirsizlik ögesi olmayı sürdürürken, ülkede tarifelere ait devam eden yasal süreçler, kelam konusu belirsizliklerin derinleşebileceğine işaret ediyor.
Analistler, sık değişkenlik gösteren tarife siyasetlerinin yanı sıra ABD ile öbür ülkeler ortasında şimdi tatmin edici seviyede ticari uzlaşmaların sağlanamamış olmasının risk iştahını sınırladığını belirterek, dünya genelinde devam eden ekonomik ve jeopolitik risklerin tesiriyle süregelen belirsizliklerin yatırımcıların karar alma süreçlerini zorlaştırdığını bildirdi.
Trump hükümetinin ABD Memleketler arası Ticaret Mahkemesinin tarifeleri engelleme kararını temyize götürmesinin akabinde Federal Temyiz Mahkemesi, hükümetin temyiz süreci boyunca kararın yürürlükte kalmaması tarafındaki talebini kıymetlendirdi. Temyiz Mahkemesi, hükümetin bu talebini kabul ederek, kelam konusu kararın süreksiz olarak durdurulmasına hükmetti.
Öte yandan Trump, “Truth Social” toplumsal medya hesabından yaptığı açıklamada, Çin’in kendileriyle yaptığı ticaret mutabakatını büsbütün ihlal ettiğini savundu.
Tarifelerin global iktisat üzerinde temel belirsizlik ögesi olmayı sürdürdüğünü tabir eden analistler, ABD idaresinin değişkenlik gösteren tarife siyasetleriyle devam eden yasal süreçlerin bu meçhullüğü derinleştirebileceğini vurguladı.
Makroekonomik bilgi tarafında ise ABD Ticaret Bakanlığı, yılın ilk çeyreğine dair Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verisine ait ikinci iddiasını yayımladı. Buna nazaran ocak-mart periyodunda ülke iktisadı, ithalattaki artış ve kamu harcamalarındaki azalmanın tesiriyle yüzde 0,2 daraldı. Geçen ay yayımlanan öncü bilgide, ABD iktisadının yüzde 0,3 küçüldüğü öngörülmüştü.
ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı, çekirdek şahsî tüketim harcamaları fiyat endeksi de nisanda aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 2,5 ile beklentilere paralel arttı.
New York borsası müspet seyretti
New York borsasında geçen hafta ABD’li çip üretici Nvidia’nın beklentilerin üzerinde gelen finansal sonuçları ve ABD’de Ticaret Mahkemesinin karşılıklılık asıllı tarifeleri geçersiz kılan kararının tesiriyle alış yüklü seyir öne çıktı. Tarifelere ait mahkeme kararı Temyiz Mahkemesi kararıyla durdurulmasına rağmen kelam konusu tarife iptal kararı, perşembe günü ABD endekslerinin yükselmesinde tesirli oldu.
California merkezli çip üreticisi Nvidia’nın geliri, üç aylık devirde yıllık bazda yüzde 69 artışla 44,1 milyar dolara ulaşarak piyasa beklentilerini aştı. Gelirini bir evvelki çeyreğe nazaran de yüzde 12 artıran Nvidia, geçen mali yılın birebir devrinde 26 milyar dolar gelir elde etmişti.
Nvidia’nın Kurucusu ve Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang, finansal sonuçlara ait yaptığı açıklamada, Blackwell NVL72 yapay zeka muhteşem bilgisayarın artık tam ölçekli olarak üretimde olduğunu belirtti.
Haftalık bazda New York borsasında, S&P 500 yüzde 1,88, Nasdaq endeksi yüzde 2,01 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,60 paha kazandı.
Altın fiyatları yüzde 2 düştü
Bu gelişmelerin ışığında ABD tahvil piyasalarında geçen hafta alıcılı seyir hakim olurken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 12 baz puanlık azalışla haftayı yüzde 4,40’tan kapattı.
Emtia fiyatları kelam konusu haber akışıyla karışık seyir izlerken, altının ons fiyatı geçen hafta yüzde 2,02 azalışla 3 bin 289 dolara, gümüşün ons fiyatı da yüzde 1,49 düşüşle 32,98 dolara geriledi. Brent petrolün varili haftayı yüzde 2,9 bedel kaybıyla 62,6 düzeyinden tamamladı.
Dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 0,2 yükselişle 99,3 düzeyinden cuma gününü tamamladı.
2 Haziran’la başlayan haftanın bilgi takviminde, pazartesi imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), ISM imalat sanayi PMI ve Fed Başkanı Jerome Powell’ın konuşması, salı fabrika siparişleri, sağlam mal siparişleri ve JOLTS açık iş sayısı, çarşamba ADP istihdam raporu, hizmet kesimi PMI, ISM hizmet bölümü PMI ve Bej Kitap Raporu, perşembe dış ticaret istikrarı ve haftalık işsizlik maaşı müracaatları, cuma tarım dışı istihdam ve işsizlik oranı takip edilecek.
Avrupa’da gelecek hafta ECB’nin faiz kararı takip edilecek
Avrupa borsalarında geçen hafta müspet seyir öne çıkarken, ABD yönetimi ve Avrupa Birliği (AB) ortasındaki tarife müzakerelerinin akıbetine yönelik soru işaretleri güçlendi.
AB Kurulu Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic, ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick ile yaptığı telefon görüşmesinin akabinde yaptığı açıklamada, bütün vaktini ve uğraşlarını ABD ile tarifeler konusunda mutabakat sağlamaya adadığını bildirdi.
Öte yandan, görüşmenin ABD’de tarifeler konusunda yaşanan yasal belirsizlik ortamında gerçekleşmesi dikkati çekti.
Analistler, tarifeler konusundaki belirsizliklerin iktisat otoritelerinin işini zorlaştırdığını kaydederek, bu hafta faiz kararını açıklayacak ECB’nin siyaset projeksiyonlarında işini zorlaştırabileceğini söyledi.
ECB’nin şirketlerin finansmana ulaşmasını kolaylaştırmak ve maliyetlerini azaltmak için gevşemeyi sürdürmesi beklenirken, 5 Haziran’da siyaset kararını açıklayacak bankanın para piyasalarındaki fiyatlamalara nazaran 3 temel siyaset faizinde 25 baz puan indirime gideceği kestirim ediliyor. Gelecek hafta ECB’nin para siyaseti duyuru metninin yanı sıra Christine Lagarde’ın düzenleyeceği basın toplantısı da yakından takip edilecek.
Geçen hafta Almanya’da DAX endeksi yüzde 1,56, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,23, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,62 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 1,55 bedel kazandı.
Gelecek hafta pazartesi bölge genelinde imalat sanayi PMI dataları, salı Avro Bölgesi’nde öncü tüketici enflasyonu ve işsizlik oranı, çarşamba bölge genelinde hizmet dalı PMI, perşembe Almanya’da fabrika siparişleri, Avro Bölgesi’nde üretici enflasyonu, ECB’nin faiz kararı ve ECB Başkanı Lagarde’ın basın toplantısı, cuma Almanya’da sanayi üretimi, Avro Bölgesi’nde perakende satışlar ve büyüme takip edilecek.
Güney Kore’de seçimleri bölgenin odağına yerleşti
Asya borsalarında geçen hafta karışık seyir öne çıkarken, Nvidia’nın finansal sonuçları ve tarifelere ait hukukî gelişmeleri piyasaların istikameti üzerinde tesirli oldu. Gelecek hafta ise Güney Kore’de yapılacak başkanlık seçimleri bölgenin odağında bulunuyor.
Geçen hafta Nvidia’nın beklentileri aşan sonuçları sonrası Güney Koreli ve Japon teknoloji paylarında artış öne çıkarken, para siyaseti tarafında Güney Kore Merkez Bankası siyaset faiz oranını beklentilere paralel olarak 25 baz puan indirerek yüzde 2,75’ten 2,50’ye çekti.
Bankadan yapılan açıklamada, faiz indirimi kararının ekonomik büyümenin kıymetli ölçüde azalacağı ve enflasyonun genel olarak istikrarlı kalacağı beklentilerine bağlandığı belirtilerek, iç ve dış siyaset ortamındaki değişikliklerin yakından izleneceği vurgusu yapıldı.
Öte yandan, Güney Kore’de eski Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol’ün misyondan azledilmesinin akabinde yeni devlet başkanını belirleyecek başkanlık seçimleri 3 Haziran Salı günü yapılacak.
Seçim yarışında şu anda 6 aday bulunsa da çekişmenin büyük oranda ana muhalefetteki Demokrat Parti’nin (DP) adayı Lee Jae-myung ile iktidardaki Halkın Gücü Partisi’nden Kim Moon-soo ortasında geçmesi bekleniyor.
Ülkede dün paylaşılan son kamuoyu yoklamasına nazaran, DP’nin adayı Lee yüzde 49,2 ile önde giderken, iktidarın adayı Kim ise yüzde 36,8 ile Lee’yi takip etti. Adaylardan Yeni Reform Partisi başkanı Lee Jun-seok ise bu ankette yüzde 10,3 oy oranıyla üçüncü sırada yer aldı.
Bölgede geçen hafta açıklanan bilgilere nazaran, Japonya’da ülke çapındaki fiyat eğilimlerinin öncü göstergesi olarak görülen Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) mayıs ayında yıllık bazda yüzde 3,4 arttı. Tokyo’da çekirdek TÜFE de yüzde 3,6 ile beklentilerin üzerinde artış kaydetti.
Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,17 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 4,07 yükselirken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,03 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,32 düştü.
Gelecek hafta salı günü Çin’de Caixin imalat sanayi PMI, çarşamba günü Japonya’da hizmet dalı PMI, perşembe günü Çin’de Caixin hizmet bölümü PMI, cuma günü Japonya’da hane halkı harcamaları ve öncü endeks takip edilecek.
Pazartesi Çin’de “Dragon Boat” Şenliği, salı günü ise Güney Kore’de başkanlık seçimi hasebiyle piyasalarda süreçler yapılmayacak.
Yurt içinde gözler mayıs ayı enflasyonuna çevrildi
Yurt içinde geçen hafta satış yüklü seyir öne çıkarken, BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 3,60 düşüşle 9.019,57 puandan kapandı. Yeni haftada açıklanacak enflasyon bilgileri yatırımcıların odağında bulunuyor.
AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, mayıs ayında Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) yüzde 2,10 arttığını kestirim ediyor.
Mayıs ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına nazaran (yüzde 2,10), bir evvelki ay yüzde 37,86 olan yıllık enflasyonun yüzde 36,17’ye ineceğini öngören ekonomistlerin 2025 sonu enflasyon beklentisi mayıs ayı prestijiyle yüzde 31,17 oldu.
Öte yandan, Sermaye Piyasası Şurasının (SPK) cuma günü yayımlanan bültenine nazaran, Borsa İstanbul AŞ hisse piyasalarında açığa satış süreçlerinin yasaklanmasına, halka açık iştiraklerin hisse geri alımlarının kolaylaştırılmasına, kredili sermaye piyasası süreçlerinin devamı mühletince öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına ait önlem ve uygulamalar 4 Temmuz seans sonuna kadar uzatıldı.
Dolar/TL haftayı, haftalık bazda yüzde 0,8 artışla 39,2020’den tamamladı.
Gelecek hafta yurt içinde pazartesi imalat sanayi PMI, salı günü enflasyon, çarşamba gerçek efektif döviz kuru bilgileri takip edilecek. Kurban Bayramı tatili sebebiyle Borsa İstanbul’da perşembe günü yarım gün süreç gerçekleştirilecek, cuma günü ise süreç yapılamayacak.
Kaynak: Dünya
