Küresel piyasalarda, gümrük tarifelerine ait gelişmeler ve açıklanan makroekonomik bilgilerden alınan sinyallerle karışık bir seyir izlenirken, yurt içinde yatırımcıların odağında bugün açıklanacak büyüme bilgileri bulunuyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci defa misyona gelmesinin akabinde başta yüksek tarifeler olmak üzere attığı müdafaacı adımlar global iktisat üzerinde temel belirsizlik ögesi olmayı sürdürürken, ülkede tarifelere ait devam eden yasal süreçler, kelam konusu belirsizliklerin derinleşebileceğine işaret ediyor.
Analistler, tarifelerde sık değişkenlik gösteren siyasetlerin yanı sıra ABD ile öteki ülkeler ortasında şimdi tatmin edici seviyede resmi mutabakatların sağlanamamış olması ile dünya genelinde devam eden ekonomik ve jeopolitik risklerin tesiriyle süregelen belirsizliklerin yatırımcıların karar alma süreçlerini karmaşıklaştırdığını belirtti.
Temyiz, tarifeleri durduran kararı askıya aldı
Trump hükümetinin ABD Milletlerarası Ticaret Mahkemesinin tarifeleri engelleme kararını temyize götürmesinin akabinde federal temyiz mahkemesi, hükümetin temyiz süreci boyunca kararın yürürlükte kalmaması istikametindeki talebini kıymetlendirdi. Temyiz mahkemesi, hükümetin bu talebini kabul ederek, kelam konusu kararın süreksiz olarak durdurulmasına hükmetti.
Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda mevzuyu pahalandıran Trump, ABD Milletlerarası Ticaret Mahkemesinin gümrük vergileri konusunda “inanılmaz bir şekilde” ABD’nin aleyhine karar verdiğini lakin temyiz mahkemesinin bu kararı durdurduğunu tabir etti.
Trump, ABD Milletlerarası Ticaret Mahkemesinde tarifeleri engelleyen kararı veren yargıçlara yönelik “ABD’ye böylesi bir ziyan verme potansiyeline sahip olmaları nasıl mümkün olabilir? Büsbütün ‘Trump nefreti’ mi? Diğer ne üzere bir sebep olabilir?” sözlerini kullandı. Trump, getirdiği tarifeler sayesinde başka ülkelerden ABD’ye trilyonlarca dolar aktığını öne sürerek, “ABD Milletlerarası Ticaret Mahkemesinin kararı çok yanlış ve siyasi. Umarım Yüksek Mahkeme, ülkeyi tehdit eden bu dehşetli kararı süratle ve kararlı bir formda iptal eder.” değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD-Çin ticaret görüşmelerinin biraz tıkandığını ve iki ülke başkanlarının direkt görüşmesi gerektiğini söyledi.
Trump ile Fed Başkanı Powell arasında kritik görüşme
Bu gelişmelerin yanısıra dün ABD Başkanı Trump ve ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, büyüme, istihdam ve enflasyon üzere ekonomik gelişmeleri görüşmek üzere bir ortaya geldi.
Fed’den yapılan açıklamada, kelam konusu görüşmenin ABD Başkanı Trump’ın Powell’ın daveti üzerine gerçekleştirildiği tabir edildi. Açıklamada, “Başkan Powell, siyasetin seyrinin büsbütün gelen ekonomik datalara ve bunların görünüm için ne manaya geldiğine bağlı olacağını vurgulamak dışında para siyasetine ait beklentilerinden kelam etmedi” tabiri kullanıldı.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de görüşmenin içeriğine dair, “Trump, Fed Liderinin faiz oranlarını düşürmeyerek yanılgı yaptığına inandığını ve bunun da bizi Çin ve başka ülkelere karşı ekonomik olarak dezavantajlı duruma soktuğunu söyledi” dedi.
Fed yetkililerinden açıklamalar
Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, eğer bir mutabakatla ya da öteki bir biçimde gümrük tarifelerinden kaçınılırsa, faizlerin düşebileceği bir duruma geri dönebileceklerine işaret etti. Goolsbee, stagflasyonun merkez bankaları için en sıkıntı senaryo olduğunu fakat şu anda karşı karşıya oldukları şeyin bu olmadığını kaydetti.
San Francisco Fed Başkanı Mary Daly de, Fed’in mart ayında öngördüğü üzere bu yıl faiz oranlarını iki kere indirebileceğini, fakat şu an için faizlerin sabit tutulması gerektiğini, zira enflasyonun merkez bankasının yüzde 2 amacı doğrultusunda olup olmadığının netleşmesi gerektiğini belirtti.
Makroekonomik datalarda ABD iktisadı yılın birinci çeyreğine ait Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verisine dair ikinci kestirime nazaran yüzde 0,2 daraldı. Geçen ay yayımlanan öncü datada iktisadın yüzde 0,3 küçüleceği öngörülmüştü.
Ülkede birinci defa işsizlik maaşı müracaatında bulunanların sayısı da 24 Mayıs ile biten haftada 14 bin artışla 240 bine yükseldi ve piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.
Fed’in kıymetli bir enflasyon göstergesi olarak kabul ettiği, bugün açıklanacak ferdî tüketim harcamaları verisinin ABD iktisadı hakkında daha fazla ipucu vermesi bekleniyor.
Altın fiyatlarında düşüş sürüyor
Bu gelişmelerle tahvil piyasalarında dün alış yüklü bir seyir izlenirken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi günü yüzde 4,43 düzeyinde tamamladı. ABD 10 yıllık tahvil faizi şu sıralarda yüzde 4,42 düzeyinde bulunuyor. Altının ons fiyatı ise dün yüzde 0,9 artışla 3 bin 318 dolardan günü tamamlarken, şu sıralarda yüzde 0,7 azalışla 3 bin 294 dolardan süreç görüyor.
Dolar endeksi de yeni güne yüzde 0,2 yükselişle 99,4 düzeyinden başlarken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 artışla 62,9 dolarda bulunuyor.
Bu gelişmelerle dün New York Borsası’nda S&P 500 endeksi yüzde 0,4, Nasdaq endeksi ise yüzde 0,39 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,28 kıymet kazandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne ise negatif başladı.
Avrupa’da gözler Almanya enflasyonunda
Avrupa borsaları dün global belirsizliklerin tesiriyle satış yüklü seyrederken, gözler bugün Almanya’da açıklanacak enflasyon bilgilerine çevrildi.
Öte yandan İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey, gelecekteki faiz indirimlerine yönelik kademeli ve dikkatli yaklaşımın, global ticaret tablosu ve bunun yurt içi enflasyon üzerindeki tesirine ait devam eden belirsizlik nedeniyle haklı olduğunu söyledi. Bailey, “Şu anda dataları okumak çok sıkıntı. Bu nedenle, bildiğiniz üzere, yaklaşımımızda kademeli ve dikkatli tabirlerini kullanmaya devam ediyoruz” dedi.
Bölgede jeopolitik gelişmeler de takip ediliyor. ABD’nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilci Vekili John Kelley, Rusya-Ukrayna savaşının “askeri bir çözümü” olmadığını belirterek, savaşa devam etmek istemesi halinde Rusya’ya karşı ek yaptırımların masada olduğu ihtarında bulundu.
Dün Almanya’da DAX 40 yüzde 0,44, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,36 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi ile Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,11 paha kaybetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar da yeni güne karışık başladı.
Asya borsalarında negatif seyir
Asya tarafında ABD iktisadının yavaşlaması, Trump’ın uyguladığı tarifelerle ilgili yasal belirsizlikler ve makroekonomik bilgilerden alınan sinyallerle negatif bir seyir izleniyor.
Bölgede bugün açıklanan datalara nazaran, Japonya’da ülke çapındaki fiyat eğilimlerinin öncü bir göstergesi olarak görülen Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) mayıs ayında yıllık bazda yüzde 3,4 arttı. Tokyo’da çekirdek TÜFE de yüzde 3,6 ile beklentilerin üzerinde artış kaydetti. Ayrıyeten ülkede sanayi üretimi de nisan ayında evvelki aya nazaran yüzde 0,9 azalarak varsayımlardan daha az düşüş kaydetti.
Analistler, yavaşlayan sanayi üretiminin global talepteki azalma ve ABD’nin tarifelerinden kaynaklanan sorunlara işaret ettiğini belirtti.
Öte yandan Japonya’nın baş tarife müzakerecisi Ryosei Akazawa’nın bugün ABD Hazine Bakanı Bessent ile bir görüşme gerçekleştirmesi bekleniyor.
Bu gelişmelerle, kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,5 geriledi.
Yurt içinde büyüme bilgileri açıklanacak
Dün satış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,08 bedel kaybederek 9.170,56 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli Süreç ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında olağan seans kapanışının çabucak altından 10.376,00 puanda süreç gördü.
Yurt içi piyasalarda gözler büyüme bilgilerine çevrilmiş durumda. AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYH) yılın 1. çeyreğinde yıllık bazda yüzde 2,17 arttığını varsayım ediyor. Ekonomistlerin 2025 yılının tamamına ait büyüme beklentilerinin ortalaması ise yüzde 2,91 oldu. Öte yandan, ekonomistlerin 2026 sonuna ait büyüme kestirimlerinin ortalaması ise yüzde 3,97 oldu.
Dolar/TL, dün yatay seyirle 39,1050’den kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında evvelki kapanışının yüzde 0,3 üzerinde 39,2280’den süreç görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde finansal istikrar raporu, büyüme, yurt dışında ise ABD’de ferdî tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, Almanya’da enflasyon, Michigan Üniversitesi tüketici inanç endeksi başta olmak üzere ağır bilgi gündeminin takip edileceğini tabir ederek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.100 ve 9.000 düzeylerinin dayanak, 9.300 ve 9.400 puanın direnç pozisyonunda olduğunu kaydetti.
Kaynak: Dünya
