Manisa bölgesinde hasadına başlanan kirazın, Avrupa ülkelerine ihracatı başladı. Geçen yıl don nedeniyle önemli kayıp yaşanan kirazda bu yıl yüksek rekolte bekleniyor. Toplamda ise 60-70 bin ton civanında ihracat hedefleniyor.
Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Lideri Mehmet Ali Can ve BAİB idaresinden Yaş Meyve Zerzevat Kesim Koordinatörü Abdullah Bulut ile Antalya’dan basın mensupları, Türkiye‘nin kiraz üretimi ve ihracatıyla ilgili Denizli’nin Honaz ilçesindeki kiraz bahçeleri ve paketleme tesisine seyahat düzenledi. Türkiye‘de kiraz devrinin iki hafta evvel başladığını belirten BAİB Başkanı Mehmet Ali Can, birinci olarak İzmir-Manisa bölgesinde akabinde Denizli’nin Honaz ilçesinde gerçekleştiğini söz etti. Can, akabinde Isparta, Afyonkarahisar, Kütahya, Amasya, Tokat üzere vilayetlerden haftalık dönemlerle hasadın Kahramanmaraş Andırın’a kadar uzandığını, temmuz sonuna kadar toplamda 6 haftalık süreç oluşturduğunu söyledi.
700 BİN TON ÜRETİM, 66 BİN TON İHRACAT
Türkiye‘nin yıllık 700 bin ton üretimle dünyanın en fazla kiraz üreten ülkesi olduğunu belirten Mehmet Ali Can, hasatla birlikte Avrupa ülkeleri başta olmak üzere ihracatın da başladığını, yıllık 60-70 bin ton ortasında ihracat yapıldığını lisana getirdi. Can, “Bu sene ülkemizde rekolte bol görünüyor. Rakip ülkelerde de bol olduğu için ihracatımızı olumsuz etkiliyor. Bilhassa Yunanistan, İspanya üzere ülkelerde kiraz rekoltesinin bol olması bizi zorluyor” dedi.
DÖVİZ BASKISI ETKİLİYOR
Döviz baskısının kiraz ihracatını da olumsuz etkilediğinden bahseden Can, maliyetlerin yüksek olması nedeniyle kiraz ihracatında İspanya ve Yunanistan ile rekabette zorlandıklarını söyledi. Türkiye‘nin ‘tedarikçi’ iken ‘tamamlayıcı’ durumuna geçtiğini söz eden Mehmet Ali Can, ihracatçılara sağlanan yüzde 3’lük döviz dayanağının en az yüzde 5 düzeylerine çıkartılması gerektiğini aktardı. Can, “Daha da yüksek olursa seviniriz. Zira maliyetleme, enflasyonla döviz artışını kıyasladığınız vakit tahminen yarı yarıya düzeyinde. Döviz artışı çok düşük kaldı. Son 3-4 yıldır bu bizim satışımızı zorlaştırıyor” diye konuştu.
ÜRETİM ALANLARI KÜÇÜK ÖLÇEKLİ
Türkiye‘de tarım bölümündeki en kıymetli sorunun küçük ölçekli üretim alanları olduğunu lisana getiren Mehmet Ali Can, “Bu standart ve kalite sağlamıyor, maliyeti artırıyor. Bir üretici için 10 dönümü sökmek, 3 yıl beklemek, yeni bir çeşide geçmek bunların hepsi maliyet. Hasebiyle en büyük sorun ölçek sorunu. Çok modüllü ve ufak üretim yapıyoruz. Hasebiyle teknolojiyi kullanamıyoruz. Yenileme yapamıyoruz. Standart sağlayamıyoruz” sözlerini kullandı.
1 personele topladığı 1 kilo kiraz için 40 TL ödendiğini belirten Can, günlük bir personelin 40 kiloya kadar toplayabildiğini, yevmiyenin de 1600-2 bin TL ortasında değiştiğini söyledi.
Bölgede yaklaşık 10 bin üreticiden kiraz aldıklarını, kalitesine nazaran değişmekle birlikte kilogram fiyatının 250 TL’den başladığını açıklayan Mehmet Ali Can, eserin 20 çizgiden oluşan paketleme tesisine getirildiğini, bu çizgilerde renginden boyutuna birçok basamaktan geçerek yüzde 100 kalite denetiminin sağlandığını tabir etti.
ÇİN FIRSATI, YILDA 500 BİN TON İTHALAT
Çin’in yıllık kiraz ithalatının 500 bin ton olduğunu, Türkiye için Çin ve Uzak Doğu ülkelerinin değerli bir fırsat olduğunu belirten Can, Çin ve Uzak Doğu’ya kiraz ihracatına yönelik çalışmalarının sürdüğünü anlattı. Mehmet Ali Can, Çin’e yönelik ihracat için Akdeniz meyve sineği kaynaklı bir sorun olduğunu, bu bahiste teknik çalışmalardan muvaffakiyet sağlanmasını ümit ettiklerini kaydetti.
TÜRKİYE’NİN SON 10 YILLIK KİRAZ İHRACATI
Türkiye’de ihracatçı birlikleri bazında BAİB; geçen yıl gerçekleşen 67 bin ton civarındaki kiraz ihracatının 27 bin tonu ile birinci sırada geliyor. Türkiye’nin son 10 yıllık kiraz ihracatına bakıldığında kilogram bazında düşüş yaşanırken, gelir bazında artış görünüyor. 2016’da 79 bin ton kiraz ihracatı ve 183 milyon dolar gelir sağlanırken, 2020 yılında 87 bin ton ve 224 milyon dolarla rekora ulaştı. 2021’de 71 bin ton, 184 milyon dolar, 2022’de 58 bin ton, 134 milyon dolar, 2023’te 83 bin ton, 215 milyon dolar, 2024’te 67 bin ton, 210 milyon dolar düzeyine ulaşıldı. Don nedeniyle üretimin olmadığı 2025 yılında ise yalnızca 6 bin ton ve 48 milyon dolar gelir elde edilebildi.
Kaynak: Haberler.com
